Abstract
After the bourgeois-democratic revolution of February 1917, the Russian Empire collapsed. The three republics of the Caucasus were united into a single Transcaucasian Federal-Democratic Republic. But its existence was short-lived. Soon, the Federal Republic disintegrated, and on its ruins, three states emerged almost simultaneously. Immediately after the emergence of independent states, there was a need to separate the borders, but the Dashnak government's unfounded territorial claims and the attempt to violently annex Georgian lands led to the conflict known in history as the Armenian-Georgian war.
The aim of this paper is to show the groundlessness of the Armenian government's territorial claims based on historical sources, scientific literary data, the tendentious nature of the works of Armenian authors published on this topic, and an attempt to present history in a crooked prism.
The methodological basis of the research is the universal scientific principles of objectivity, comprehensiveness and systematicity, historical-comparative and historical-typological methods. Конец формы
References
I. სამეცნიერო ლიტერატურა
აბდალაძე, ალ.( 1998). მეტი ობიექტურობა, ჟურნ. „მნათობი“, N 3-4, თბილისი;
გრიგორიანი, კ. (1950). ოვანეს თუმანიანი (1869-19230), ლენინგრადი;
თუმანიანი, ო.( 1951): სომეხი და ქართველი ხალხების მეგობრობის შესახებ, ერევანი; რუსულად,
კვინიტაძე, გ. (1998). საქართველოს დამოუკიდებლობის წლები, 1917-1921. თბილისი;
ლაცუზბაია, 1999: ლაცუზბაია დავით, ყოლბაია ვახტანგ, გელანტია რაფიელ, ჭახრაკია. თეიმურაზ, აფხაზეთის ლაბირინთი, – თბილისი,
მაზნიაშვილი, 1927: მაზნიაშვილი გ., მოგონებანი, 1917-1925, თბილისი; მჭედლიშვილი, 2004: მჭედლიშვილი მ., იმპერიის მარწუხებში, თბილისი;
ფუტკარაძე, 1998: ფუტკარაძე თ., ეთნიკური სტრუქტურა და ეროვნულ-დემოგრაფიული პრობლემები სამცხე-ჯავახეთში, ბათუმი;
ჩაჩხიანი, 2006 - ჩაჩხიანი ა., ბრძოლა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის 1918-1919 წლებში, საკანდიდატო დისერტაცია, თბილისი;
ჩაჩხიანი, 2007: თბილისი - ჩაჩხიანი ა., დაშნაკთა ნაციონალისტურ-ექსპანსიონისტური იდეოლოგია და სომხეთ-საქართველოს 1918-1919 წლების ომი, თბილისი;
Карпов, 1981: Карпов Сюб Трапезундская империя и западноевропейские государства XIII-XV вв. Москва;
II. საარქივო მონაცემები:
საქართველოს ცსა, ფ.1864, ს. 1, ფურც. 50-62;
სცსა, ფ. 1969, აღწ. 4, საქ. 12;
სომხეთის ცსა, საქმე 12, ან. 2ს., ფურც. 15, გ. ხატისიანი ჩანაწერი, ,,ჩვენთვის სასარგებლოა საქართველოსთან დავსვათ საკითხი არა მარტო ნეიტრალურ ზონაზე, არამედ სასაზღვრო დავის ყველა საკითხზე“
სომხეთის ცსა, ფ. 114, ს. 56, ფურც.3, 4.
III. დოკუმენტური ფილმი:
სომხეთ საქართველოს ომი, იუთუბი https://www.youtube.com/watch?v=F0j-GXfCSQo (ნანახია 21 აგვისტო, 2021)
IV. პრესა:
გაზ. ბრძოლა, N. 39, 1917 წ. 21 ივნისი;
გაზეთი ,,დრონი“ 1993, N 34;
გაზეთი “ერთობა“, N270, 1918 წ. 14 დეკემბერი;
გაზ. ,,საქართველოს რესპუბლიკა, 1 მაისი, 1919 ელი, N 94;
V. ინტერნეტ რესურსები:
ალესილი - ალესილი ხმლები. https://ar-ar.facebook.com/SAQARTVELO.ERTADERTIA.01/posts/155722912947203/, ნანახია 2021 წ. 22 აგვისტოს).
ანდერსენი - ენდრიუ ანდერსენი და გეორგ ეგგე, 1918 წლის სომხეთ-საქართველოს ომი და სომხეთ-საქართველოს ტერიტორიალური საკითხი XX საუკუნეში. ნაწ. 1. https://iberiana.wordpress.com/armenia-georgia/somxet-saqartvelos-omi-1/ (ნანახია 18 აგვისტო, 2021);
ანდერსენი - ენდრიუ ანდერსენი და გეორგ ეგგე, 1918 წლის სომხეთ-საქართველოს ომი და სომხეთ-საქართველოს ტერიტორიალური საკითხი XX საუკუნეში, მეორე ნაწილი, https://mematiane.ge/product-details.php?id=4924 (ნანახია 19 აგვისტო, 2021);
ანდერსენი - ენდრიუ ანდერსენი და გეორგ ეგგე, 1918 წ. სომხეთ-საქართველოს ომი, III. http://arma.ge/2019/11/07/2203/ (ნანახია 26 აგვისტო, 2021);
ბაგრამიანი - ბაგრამიანის ბატალიონი -
https://ka.wikipedia.org/wiki/ბაგრამიანის_ბატალიონი (ნანახია 22 აგვისტო, 2021);
ისტორია - ისტორია ერთადერთ "პოლიტიკას" აღიარებს - ეს საკუთარი სიმართლის დაცვაა! დამარცხებული თავს გამარჯვებულად აცხადებს!..კვირის პალიტრა, 2010 წ. 1 ნოემბერი. https://www.kvirispalitra.ge/history/5447-saqarthvelo-somkhethis-omi.html (ნანახია 2021 წ. 17 აგვისტოს);
სარალიძე, - სარალიძე ლ., სომხეთ-საქართველოს ხელშეკრულება 1919 წელს.http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%, ნანახია 26 აგვისტო, 2021);
სილქაძე - სილაქაძე დ., სომხეთ-საქართველოს ომი - 1918. https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/389841?locale=ka (ნანახია 16 აგვისტო, 2021);
ფორჩხიძე - ფორჩხიძე გვანცა სომხეთ-საქართველოს ომი https://konpliqtebi2017.wordpress.com/2017/11/16/სომხეთ-საქართველოს-ომი/ (ნანახია 18 აგვისტო, 2021);
Armeno - Armeno-Georgian War of 1918 and Armeno-GeorgianTerritorial Issue in the 20th Century, http://www.conflicts.rem33.com/images/Georgia/arm_geor_war/E3.html, ნანახია 21 აგვისტო, 2021);