საკვანძო სიტყვები
STEM განათლება
ინოვაცია
კონსტრუქტივიზმი
განათლება
ტექნოლოგიები
როგორ უნდა ციტირება
ანოტაცია
პროექტზე დაფუძნებული სწავლება მნიშვნელოვან როლს ასრულებს თანამედროვე განათლებაში და ხელს უწყობს მის ინტეგრაციას STEM მიმართულებებთან. ნაშრომის მიზანია აჩვენოს, რომ აღნიშნული მიდგომა ხელს უწყობს საგნობრივი შედეგების გაუმჯობესებას, მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლებას და STEM სფეროში კარიერული ინტერესების ჩამოყალიბებას. კვლევა ეფუძნება კონსტრუქტივისტულ და გამოცდილებაზე ორიენტირებულ პედაგოგიურ თეორიებს და იყენებს თვისობრივი კვლევის მიდგომას, რომლის ფარგლებში განხორციელდა ლიტერატურის, საგანმანათლებლო პროგრამებისა და საერთაშორისო გამოცდილების ანალიზი. კვლევის შედეგები ადასტურებს, რომ პროექტზე დაფუძნებული სწავლება მნიშვნელოვნად ავითარებს კრიტიკულ აზროვნებას, შემოქმედებით, თანამშრომლობით და პრობლემების გადაჭრის უნარს, ხელს უწყობს თეორიული ცოდნისა და პრაქტიკული გამოცდილების ინტეგრაციას. მიუხედავად ამისა, პროექტზე დაფუძნებული სწავლების ეფექტურ განხორციელებას ხელს უშლის მასწავლებელთა მომზადების დეფიციტი და რესურსებზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა, თუმცა უკვე იკვეთება პოზიტიური მაგალითები Erasmus+, Millennium Challenge Corporation და ეროვნული სტრატეგიის მხარდაჭერით. პროექტზე დაფუძნებული სწავლება წარმოადგენს არა მხოლოდ სწავლების ინოვაციურ მეთოდს, არამედ საგანმანათლებლო პროცესის ტრანსფორმაციის მნიშვნელოვან შესაძლებლობას.
წყაროები
აგუსტირა, დ., ალ მუჰდარი, მ. ჰ. ი., ლესტარი, ს. რ., და პრატივი, რ. ტ. (2025). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების მოდელის შემუშავება მულტილიტერატურის პედაგოგიური შინაარსის გამოყენებით კრიტიკული აზროვნების, პრობლემის გადაჭრის, გადაწყვეტილების მიღებისა და გარემოსდაცვითი ლიტერატურობის გაუმჯობესების მიზნით. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(3), 2402–2412. https://doi.org/10.55214/25768484.v9i3.5812
აშარი, ზ. ბ. მ., და სანი, დ. (2024). პროექტზე დაფუძნებული სწავლება ბავშვთა კრიტიკული აზროვნების უნარების განვითარებისთვის: სისტემატური მიმოხილვა. პროგრესული განათლებისა და განვითარების აკადემიური კვლევის საერთაშორისო ჟურნალი, 13(3). https://doi.org/10.6007/ijarped/v13-i3/21732
ბიმსი, ს., ჰიგინსი, პ., და ნიკოლი, რ. (2012). სწავლა კლასგარეთ: თეორია და პრაქტიკის სახელმძღვანელო. Routledge.
ბოისი, კ. ლ., ალემდარი, მ., ჯექსონი, ჯ. რ., კესლერი, ტ. ს., ჩოი, ჯ., გროსმანი, ს., და უსელმანი, მ. (2024, მაისი). მასწავლებელთა აღქმა და განხორციელება STEAM განათლების შესახებ: ერთი მოდელი ყველასთვის არ არის შესაფერისი. Frontiers in Education, 9, 1401191. Frontiers Media SA.
გომეს ჰერნანდესი, ს. გ., და ორტიზ ვილიაგომესი, მ. მ. (2025). ჟან პიაჟეს „გონების თეორია“. Revista Veritas de Difusión Científica, 6(2), 2185–2194. https://doi.org/10.61616/rvdc.v6i2.742
დიდმანიძე, ი., თავდგირიძე, ლ., ზასლავსკი, ვ., ხასაია, ი., დობორჯგინიძე, დ., და ოლგა, ი. (2023, ოქტომბერი). ციფრული ტექნოლოგიების გავლენა განათლებაში. 2023 წლის მე-13 საერთაშორისო კონფერენცია საიმედო სისტემებზე, სერვისებსა და ტექნოლოგიებზე (DESSERT), გვ. 1–7. IEEE.
Digital Promise. (2024, 26 ნოემბერი). როგორ ვიყენებთ პროექტზე დაფუძნებული სწავლების ძალას საქართველოს რესპუბლიკაში. აღებულია წყაროდან: https://digitalpromise.org
ვეგა, ვ. (2012). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების კვლევის მიმოხილვა: მტკიცებულებებზე დაფუძნებული წარმატების კომპონენტები. Edutopia. https://www.edutopia.org/pbl-research-learning-outcomes
თომასი, ჯ. უ. (2000). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების კვლევის მიმოხილვა. აღებულია წყაროდან: https://tecfa.unige.ch/proj/eteach-net/Thomas_researchreview_PBL.pdf
კაპრარო, მ. მ., და ჯოუნსი, მ. (2013). ინტერდისციპლინარული STEM პროექტზე დაფუძნებული სწავლება (გვ. 51–58). SensePublishers, როტერდამი. https://doi.org/10.1007/978-94-6209-143-6_6
კონდლიფი, ბ. (2017). პროექტზე დაფუძნებული სწავლება: ლიტერატურის მიმოხილვა. სამუშაო დოკუმენტი. MDRC.
ლარმერი, ჯ., მერგენდოლერი, ჯ. რ., და ბოსი, ს. (2015). ოქროს სტანდარტის პროექტზე დაფუძნებული სწავლება: პროექტის დიზაინის აუცილებელი ელემენტები. Buck Institute for Education, 2, 1–4.
ლუო, გ. (2024). ჯონ დიუის პრაგმატიზმის ფილოსოფიის წვლილი განათლებისა და მისი რეფორმის გაგებაში. განათლებისა და საგანმანათლებლო კვლევის ჟურნალი, 10(2), 224–228. https://doi.org/10.54097/8evhak06
მელკიორი, ა., კოენი, ფ., კატერი, ტ., და ლეავიტი, ტ. (2005). მეტია, ვიდრე რობოტები: FIRST Robotics კონკურსის მონაწილეთა და ინსტიტუციური გავლენების შეფასება. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED500241.pdf
Millennium Challenge Corporation (MCC). (2024). შეფასების მოკლე მიმოხილვა: საქართველოს უმაღლესი განათლების STEM პროექტი. აღებულია წყაროდან: https://www.mcc.gov
Mathematica. (2020). საქართველოს ზოგადი განათლების ხარისხის პროექტის გავლენის შეფასება. აღებულია წყაროდან: https://www.mathematica.org
ნორთერნი, ს. (2018). ფენომენზე დაფუძნებული სწავლება ფინეთში შთააგონებს მოსწავლეთა კვლევით ინტერესს. აღებულია წყაროდან: https://www.edweek.org/teaching-learning/opinion-phenomenon-based-learning-in-finland-inspires-student-inquiry/2018/10
NASA. (2014). საინჟინრო დიზაინის კონკურსი. ამერიკის აერონავტიკისა და კოსმოსური ადმინისტრაცია. https://www.nasa.gov/audience/forstudents/stem/projects/realworld-inworld.html
პრადო, მ. რ., და პანოი, ჯ. ფ. დ. (2023). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების სტრატეგიები მეცნიერებაში და მეტაკოგნიტური უნარები მეხუთე კლასის მოსწავლეებში. https://doi.org/10.54476/apjaet/54260
ჟანი, ჯ., უ, ჯ., სუნი, ს. ჰ., იანგი, ი., და ჟოუ, მ. (2023). ტექნოლოგიებით გამდიდრებული პროექტზე დაფუძნებული სწავლება: მივცეთ ყოველ ბავშვს „კარგად სწავლის“ შესაძლებლობა (გვ. 93–99). Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-981-99-6225-9_11
რატინენი, ი., სარივაარა, ე., და კუკანენი, პ. (2021). ფინელი სტუდენტ-მასწავლებლების მოსაზრებები გარე გარემოში სწავლების შესახებ. სათავგადასავლო განათლებისა და გარე სწავლების ჟურნალი, 23(2), 146–157. https://doi.org/10.1080/14729679.2021.1984962
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო. (2022). განათლებისა და მეცნიერების განვითარების სტრატეგია 2022–2030. აღებულია წყაროდან: https://www.scribd.com
სილიტუბუნი, ე., კოსტა, ბ., და ნიზამი, ზ. (2024). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების როლი XXI საუკუნის უნარების განვითარებაში. საგანმანათლებლო ნარატივების საერთაშორისო ჟურნალი, 2(6), 525–534. https://doi.org/10.70177/ijen.v2i6.1689
ჰუანგი, მ. (2023). პროექტზე დაფუძნებული სწავლების გავლენა საშუალო სკოლის განათლებაზე - სისტემატური ლიტერატურის მიმოხილვის საფუძველზე. ინფორმატიკისა და კომუნიკაციის უახლესი და ინოვაციური ტენდენციების საერთაშორისო ჟურნალი. https://doi.org/10.17762/ijritcc.v11i10.8922