ხელოვნური ნეირონული ქსელის ჰიბრიდული მოდელი ორთოგონალური რეგულარიზაციით

საკვანძო სიტყვები

ხელოვნური ნეირონული ქსელი (ANN)
ორთოგონალური რეგულარიზაცია
დროითი მწკრივები

როგორ უნდა ციტირება

დიდმანიძე ი., & კახიანი გ. (2025). ხელოვნური ნეირონული ქსელის ჰიბრიდული მოდელი ორთოგონალური რეგულარიზაციით. საერთაშორისო სამეცნიერო - პრაქტიკული კონფერენცია „თანამედროვე გამოწვევები და მიღწევები ინფორმაციულ და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში" შრომები, 4, 57-60. https://papers.4science.ge/index.php/mcaaict/article/view/364

ანოტაცია

წარმოდგენილი სტატია განიხილავს ვალუტის გაცვლითი კურსების მწკრივების პროგნო­ზირების ამოცანას, რაც დღევანდელი გამოყენებითი მათემატიკისა და მანქანური დასწავლის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა. შემოთავაზებულია ხელოვნური ნეირონული ქსელის (ANN) ჰიბრიდულ მოდელი ორთოგონალური რეგულარიზაციით, რომლის მიზანია მოკლევადიანი პროგნოზის სიზუსტის გაუმჯობესება. მიდგომა იყენებს ორთოგონალური ბაზისებისა და არაწრფივი გარდაქმნების კომბინაციას ANN არქიტექტურაში. წარმოდგენილი ორთოგო­ნალური გარდაქმნა, გამოიყენება დროითი მწკრივის სიხშირული და ტრენდული კომპო­ნენტების გამოსაყოფად, შეყვანილი მახასიათებლების კორელაციის შესამცირებლად და ქსელის ხმაურის მიმართ მდგრადობის გასაზრდელად.

წყაროები

Bishop C. M. Pattern Recognition and Machine Learning. Springer, 2006.

Haykin S. Neural Networks and Learning Machines. Pearson, 2009.

Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. MIT Press, 2016.

Box G., Jenkins G. Time Series Analysis: Forecasting and Control. Wiley, 2015.

Mallat S. A Wavelet Tour of Signal Processing. Academic Press, 2009.

Zhang G. Time series forecasting using a hybrid ARIMA and neural network model. Neurocomputing, 50 (2003).

Hornik K., Stinchcombe M., White H. Multilayer feedforward networks are universal approximators. Neural Networks, 1989.

Poggio T., Girosi F. Networks for approximation and learning. Proceedings of the IEEE, 1990.

Oseledets I. V. Tensor-train decomposition. SIAM Journal on Scientific Computing, 2011.

Kloeden P., Platen E. Numerical Solution of Stochastic Differential Equations. Springer, 1992.

Kingma D., Ba J. Adam: A method for stochastic optimization. ICLR, 2015.